Zespół suchego oka – przyczyny, objawy, leczenie

ZSOCo to jest Zespół Suchego Oka?

Zespół suchego oka (ZSO), to grupa objawów świadczących o zaburzeniach filmu łzowego pokrywającego powierzchnię oka. Zaburzenia te mogą być dwojakiego rodzaju: niedostateczna ilość widzialnych łez lub zmieniony skład płynu łzowego. Oko człowieka jest narządem przez cały czas wilgotnym. Pokrywa je warstwa filmu łzowego. Gruczoły łzowe produkują łzy. Powieki, podczas odruchu mrugania, rozprowadzają ciecz łzową po powierzchni spojówki oraz rogówki, po czym spływają do worka łzowego, a następnie przez kanaliki łzowe do jamy nosowej.  Film łzowy powinien pozostać na powierzchni oka odpowiednią ilość czasu. Gdy spłynie zbyt szybko, oko nie zostanie wystarczająco pokryte płynem. Ciecz łzowa składa się z trzech warstw: śluzowej – najbardziej wewnętrznej, przylegającej bezpośrednio do gałki ocznej, części wodnistej, w której zawarte są substancje antybakteryjne i tlen oraz tłuszczowej, najbardziej zewnętrznej, która pełni funkcję smarną oraz chroni przez odparowywaniem wody. Zaburzenia w składzie łez powodują, że film łzowy, mający szczelnie pokrywać powierznię oka zostaje przerwany lub spływa zbyt szybko.

Jaki są przyczyny powstania ZSO?

Jak dotąd, nie została znaleziona bezpośrednia przyczyna zaburzeń w wydzielaniu lub składzie łez, powodujących zespół suchego oka. Jednak pewne czynniki zewnętrzne, choroby, przyjmowane leki, sprzyjają powstaniu ZSO. Należą do nich:

  • Przebywanie długi czas w pomieszczeniach klimatyzowanych, silnie wentylowanych, zadymionych
  • Spędzanie dużej ilości czasu przez monitorem
  • Wiek – po 40 roku życia
  • Pływanie w chlorowanej wodzie
  • Noszenie soczewek kontaktowych
  • Antykoncepcja hormonalna
  • Przyjmowanie lekóZSOw przeciwhistaminowych, antydepresyjnych, przeciwarytmicznych, przeciwmigrenowych, obniżających ciśnienie krwi.

Zespół suchego oka towarzyszy niektórym chorobom autoimmunologicznym (zespół Sjörgena, twardzina skórna, kolagenoza, zapalenie stawów) neurologicznym (Choroba Parkinsona). ZSO pojawia się u kobiet w czasie zaburzeń hormonalnych: menopauza, zespół napięcia przedmiesiączkowego. Choroba może wystąpić po laserowych zabiegach np. korekcji wzorku. Objawy ZSO nasilają się zimą, ze względu na przebywanie w zbyt suchym powietrzu (centralne ogrzewanie), wzmożone zanieczyszczenie powietrza (smog) oraz warunki atmosferyczne (wiatr, mróz).  Ze względu na rzadsze mruganie, ZSO nasila się podczas długotrwałej pracy przy komputerze.

Jak objawia się zespół suchego oka i w jaki sposób diagnozuje się chorobę?

Do najczęstszych objawów, na podstawie których diagnozuje się zespół suchego oka, należą:

  • Piekące oczy
  • Łzawienie oczu
  • Dolegliwości określane jako: ciało obce w oku, piasek w oku, suche oko
  • Pojawianie się wydzieliny surowiczej w worku spojówkowym
  • Przekrwione oczy
  • Światłowstręt
  • Świąd

Gdy dokuczają nam powyższe objawy najlepiej udać się do dobrze wyposażonego gabinetu okulistycznego. Jest kilka metod, za pomocą których okulista diagnozuje ZSO:

  • Test Schirmera – na jego podstawie określa się ilość łez spływających w ciągu 5 minut. Na dolnych powiekach obu oczu, lekarz umieszcza specjalne bibułki z podziałką. W ciągu 5 minut bibułki nasączają się łzami. Następnie ocenia się długość zamoczenia bibuły. Jeśli jest powyżej 15 mm – oko jest dobrze nawilżone, wynik 14-6 mm mieści się w granicach normy, poniżej 5 mm świadczy o niewystarczającej produkcji łez. Za pomocą tego testu można ocenić jedynie ilość warstwy wodnej filmu łzowego, a nie stopień nawilżenia oka, dlatego u części chorych test wychodzi fałszywie prawidłowy.
  • Czas przerwania filmu łzowego (test jakości łez) – po zakropieniu do oka barwnika(fluoresceiny) należy mrugnąć, po czym przestać mrugać, lekarz w lampie szczelinowej ogląda powierzchnię oka i mierzy czas od momentu mrugnięcia do momentu pojawienia się na gałce ocznej miejsc, w których nie ma barwinka (ubytek filmu łzowego). Czas poniżej 10 sekund świadczy o występowaniu ZSO.
  • Badanie fałdów spojówki równoległych do krawędzi powieki – fałdy pojawiają się u chorych cierpiących na zespół suchego oka.
  • Ocena menisku filmu łzowego – menisk łzowy w przypadku ZSO jest przerywany i węższy.
  • Badanie punktowych ubytków w dolnej części rogówki lub w szparze powiekowej – ubytki stwierdza się po zabarwieniu gałki specjalnymi barwnikami.

Co to są sztuczne łzy?

Sztuczne łzy, czyli substytuty tych prawdziwych – to preparaty składające się z wody oraz substancji zatrzymujących ją jak najdłużej na potwierdzeni oka (polimerów). Czas przebywania filmu na gałce ocznej jest uzależniony od rodzaju zastosowanego polimeru. Najdłuższy czas działania wykazują preparaty na bazie kwasu hialuronZSOowego oraz kwasu poliakrylowego. Substytuty łez mogą mieć postać kropli lub żeli. Te ostatnie pozostają na oku dłużej, jednak po ich zastosowaniu, na krótki czas może zostać zaburzona ostrość widzenia. Najlepiej wybierać preparaty nie zawierające konserwantów, gdyż te mogą dodatkowo podrażniać. Oczy można zakrapiać tak często, jak czujemy potrzebę np. co kilka godzin. Substytuty łez nie maja skutków ubocznych. Należy jednak pamiętać, że ich stosowanie jest leczeniem objawowym. Nie prowadzi do zwiększenia produkcji łez ani poprawy ich składu.

Metody leczenia ZSO

Leczenie ZSO sprowadza się do łagodzenia dolegliwości związanych z zespołem suchego oka. Aby uniknąć zaostrzenia objawów, należy przestrzegać kilku zasad:

  • W czasie pracy przy komputerze należy robić częste przerwy, na kilka chwil zamknąć oczy, pozwolić im odpocząć, należy kontrolować mruganie (podczas wpatrywania się w monitor zapominamy o tym).
  • Umieszczenie monitora około 10- 20 stopni poniżej wysokości oczu, pozwala zmniejszenie wielkości szpary powiekowej, przez co zmniejsza ZSOsię parowanie łez.
  • Należy dbać o jakość powietrza, w którym przebywamy: odpowiednie nawilżenie powietrza zwłaszcza zimą, ograniczenie klimatyzacji, unikanie dymu papierosowego.
  • Stosowanie dobrej jakości preparatów zastępujących łzy łagodzi dolegliwości na wiele godzin.

W bardzo zaawansowanym stadium choroby stosuje się zabieg polegający na zamknięciu kanalików łzowych czasowo, specjalnymi koreczkami, lub na stałe przy pomocy koagulacji termicznej lub laserowej. Zabieg ma na celu zmniejszenie odpływu łez, a przez co zwiększenie czasu przebywania ich na powierzchni oka.

źródła: www.poradnikzdrowie.pl ; www.mp.pl;

źródła zdjęć: www.pinterest.com

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.